TPU (termoplastik poliüretan) bir termoplastik elastomerdir: kauçuk gibi uzar ve geri döner, ancak bir termoplastik gibi erir ve işlenir. Shore 95A sertlikte sert bir kauçuğa yakın, sıkı bir malzemedir: eğilir ve darbeyi sönümler, ama şeklini korur. TPU, çok yüksek aşınma ve yırtılma direncini yağlara, greslere ve birçok yakıta karşı iyi dayanımla birleştirir.
Tutamaklar, tamponlar, koruyucu kapaklar, kablo gerilim gidericiler, sönümleme kafes yapıları, giyilebilir parçalar ve hafif hizmet contaları için TPU 95A'yı seçin. Yüksek sıcaklık veya hassas ölçü malzemesi değildir ve sürekli sıkıştırma altında silikon veya EPDM'ye göre daha kolay kalıcı deformasyon alır. Uretyco'da MJF ve FDM baskı ile enjeksiyon kalıplama için sunulur.
Mekanik ve fiziksel özellikler
| Özellik | Tipik değer | Notlar |
|---|---|---|
| Sertlik | Shore 95A (≈ 45–50 Shore D) | Sıkı; 85A veya 90A gibi daha yumuşak TPU kaliteleri de vardır. |
| Çekme mukavemeti | ≈ 30–50 MPa (kalıplanmış) | Basılı parçalar belirgin biçimde daha düşük değerlere ulaşır; toz yatağı TPU'da çoğu zaman bunun yalnızca bir kısmı. |
| Kopma uzaması | ≈ %400–600 (kalıplanmış) | Basılı parçalarda, özellikle FDM'de katmanlar arası yönde daha düşüktür. |
| Aşınma direnci | Mükemmel | Tüm elastomerler arasında en iyilerden biridir; çoğu kauçuktan daha iyidir. |
| Yoğunluk | ≈ 1,15–1,22 g/cm³ | Çoğu mühendislik plastiğine benzer. |
| Kullanım sıcaklığı | ≈ −30 ile +80 °C | Kısa süreli tepeler daha yüksek olabilir; polieter kaliteler düşük sıcaklıkta esnekliğini daha iyi korur. |
| Kalıcı sıkışma (compression set) | Orta | Silikon veya EPDM'den yüksektir: özellikle sıcakken sürekli sıkıştırma kalıcı deformasyon bırakır. |
| Hidroliz direnci | Kaliteye bağlı | Polieter TPU sıcak suya ve neme dayanır; polyester TPU sıcak ve nemli ortamda bozunur, ancak yağlara daha dayanıklıdır. |
| Kimyasal direnç | Yağlara, greslere ve yakıtlara karşı iyi | Ketonlar, güçlü asitler ve bazı solventler etkiler. |
| Yanmazlık sınıfı | UL 94 HB | Standart kaliteler. |
Değerler, yaklaşık Shore 95A sertlikteki kalıplanmış TPU için oda sıcaklığındaki tipik değerlerdir. Basılı TPU sürece göre büyük farklılık gösterir: FDM parçalar iç dolguya ve katman bağına bağlıdır; toz yatağı (MJF) parçaların çekme mukavemeti ve uzaması kalıplanmış malzemeden belirgin biçimde düşüktür. Teklifte belirtilen kalitenin veya tozun teknik veri föyünü kullanın ve basılı parçaları gerçek yük altında test edin.
TPU'nun MJF ile basılması
MJF, TPU'yu destek yapısı olmadan basar; bu da onu karmaşık esnek parçalar için en güçlü seçenek yapar: sönümleme kafes yapıları, körükler, entegre tutamaklar ve yumuşak dokunuşlu kapaklar. Uretyco'nun MJF/SLS tasarım kılavuzu PA12 esas alınarak yazılmıştır; kurallarını esnek parçalara göre uyarlayarak uygulayın:
- Cidarlar: 0,8 mm'yi yalnızca kozmetik, 1,5 mm'yi fonksiyonel alt sınır kabul edin. İnce TPU cidarlar çok gevşek olur; rijitliği et kalınlığı ve kafes hücre boyutuyla ayarlayın.
- Tahliye delikleri: boşluklar ve kapalı kafes yapılar toz tahliye deliği gerektirir; en az 4 mm, 50 cm³'ün üzerindeki iç hacimlerde 6–8 mm. İnce esnek kafeslerin tozu, rijit olanlara göre daha zor temizlenir.
- Boşluklar: birlikte basılan parçalar arasında en az 0,5 mm bırakın; esnek montajların temiz ayrılması için daha fazlası gerekebilir.
- Yüzey: baskı sonrası MJF TPU gri ve hafif pürüzlüdür. Boyama ve buharla yüzey düzeltme MJF yüzey işlemleri arasında yer alır; TPU için uygulanabilirliğini teklifte teyit edin.
TPU'nun FDM ile basılması
FDM, esnek prototipler, tamponlar, ayaklar ve basit contalar için düşük maliyetli yoldur. TPU 95A esnek filamentler arasında en kolay basılanıdır; ancak yavaş basılır ve uzun desteksiz köprülere izin vermez. Rijitlik dış çevre sayısı ve iç dolguyla ayarlanabildiğinden parçaların dolu mu yoksa iç dolgulu mu olacağını belirtin. Katmanlar arası yöndeki yırtılma direnci katman yönündekinden düşüktür; kayışları ve dudakları katman yönünde esneyecek şekilde yönlendirin. Uretyco'nun 3D baskı kılavuzu geçmelerin test edilmesini ve yük taşıyan basılı parçaların gerçek koşullarda doğrulanmasını önerir.
TPU'nun enjeksiyon kalıplanması
Seri üretimde TPU, kalıpta oluşturulmuş dokularla tok ve tutarlı parçalar hâlinde kalıplanır ve rijit gövdeler üzerine üst kalıplama (overmolding) için yaygın olarak kullanılır. Reçine kalıplamadan önce dikkatle kurutulmalıdır. Uretyco'nun DFM kuralları geçerlidir: et kalınlığını genel 1,5–3,5 mm aralığında ve yaklaşık %25 fark içinde tutun, dış yüzeylerde her tarafta en az 1° kalıp çıkma açısı verin ve yolluk girişlerini ve birleşme çizgilerini sızdırmazlık dudaklarından ve esneme bölgelerinden uzak tutun. Parçalar esnek olduğundan sığ alttan kesmeler bazen maça gerektirmeden kalıptan sıyrılarak çıkarılabilir; buna kalıpçı, kalıbı tasarlarken karar verir.
Toleranslar ve yüzey kalitesi
Uretyco'nun MJF/SLS kılavuzu toz yatağı parçalar için doğrusal ölçü başına ±0,3 mm veya ±%0,3 öngörür; esnek TPU parçalar ayrıca ölçüm kuvveti altında şekil değiştirir, bu nedenle kritik ölçülerin nasıl ölçüleceğini tanımlayın. FDM toleransları yazıcıya, yönlendirmeye ve boyuta bağlıdır; geçmeleri önce test edin. Kalıp parçalarda varsayılan tolerans esası DIN ISO 20457 (eski adıyla DIN 16742) standardıdır; yüzey kalitesi veya doku teknik resimde tanımlanır. Kesin değerler teklifte ve siparişte netleşir.
Yüzey işlemi seçenekleri
| İşlem | Ne sağlar | TPU için notlar |
|---|---|---|
| Basıldığı gibi | En düşük maliyet | Pürüzlü gri yüzey (MJF) veya görünür katman izleri (FDM). |
| Boyama (MJF) | Homojen siyah renk | Baskı izlerini gizler; MJF'de boyama tipik olarak +%10–15. TPU için uygulanabilirliğini teyit edin. |
| Buharla yüzey düzeltme (MJF) | Kapalı, daha pürüzsüz yüzey | Daha iyi dokunuş ve temizlenebilirlik; MJF'de tipik olarak +%15–30. TPU için uygulanabilirliğini teyit edin. |
| Kalıp dokusu | Kavrama, mat dokunuş | Kalıpta tanımlanır; dokulu yüzeyler ek çıkma açısı gerektirir (her 0,025 mm derinlik için ≈ 1°). |
Maliyet ve teslim süresi etkenleri
TPU genellikle standart filamentlerden pahalıdır ve daha yavaş basılır; ancak maliyeti asıl belirleyen süreç seçimidir:
- MJF: PA12 gibi toz hacmine ve baskı yüksekliğine göre fiyatlandırılır; boşluklar ve kafes yapılar maliyeti düşürür, baskı tablasının yerleşimi ise parçaların ne zaman sevk edileceğini etkiler.
- FDM: esnek filamentin düşük baskı hızı nedeniyle asıl etken baskı süresidir; dolu parçalar iç dolgulu olanlardan pahalıdır.
- Kalıplama: yaklaşık 10.000 parçanın altındaki işlerde alüminyum kalıp, çelik kalıba göre tipik olarak %50–65 daha ucuzdur ve 2–3 haftada teslim edilir.
- Belgeler: muayene raporu ve malzeme dokümantasyonu isteğe bağlıdır ve teslim süresini uzatabilir. Bunları teklif aşamasında talep edin.
TPU 95A ve yaygın alternatifleri
| Malzeme | Sertlik | Sıcaklık aralığı | Aşınma | Sızdırmazlık / kalıcı sıkışma | Uretyco'daki süreçler |
|---|---|---|---|---|---|
| TPU 95A | Shore 95A | ≈ −30 ile +80 °C | Mükemmel | Orta | MJF, FDM, enjeksiyon kalıplama |
| Silikon (LSR) | Shore 10–80A | ≈ −60 ile +200 °C | Orta | Düşük; contalar için çok iyi | Enjeksiyon kalıplama, silikon kalıplama |
| Döküm poliüretan | Shore 30A–80D | TPU'ya benzer | İyi | Orta | Döküm, silikon kalıplama |
| PA11 | Rijit; ince kesitlerde esner | ≈ 80–100 °C | İyi | Sızdırmazlık malzemesi değildir | SLS, MJF |
Isı, soğuk veya uzun süreli sıkıştırma gören contalarda silikonu; aşınma, yırtılma direnci ve tokluğun daha önemli olduğu yerlerde TPU'yu kullanın. Döküm poliüretan geniş bir sertlik aralığında küçük partileri karşılar; PA11 ise kauçuk benzeri parçalardan çok film menteşeler ve geçmeli bağlantılar için uygundur.
TPU 95A ne zaman seçilmemeli?
Özellikle sıcak ortamda, uzun süreli sıkıştırma altındaki statik contalar: silikon veya kalıplanmış kauçuk kullanın. Yaklaşık 80 °C üzerinde kullanım veya buhar: silikon kullanın. Hassas parçalar veya sıkı geçmeler: esnek parçalar yük ve ölçüm altında şekil değiştirir. Polyester bazlı TPU ile sıcak ve nemli ortamlar: polieter kalite belirtin. Ketonlar veya güçlü asitlerle temas.
Tipik uygulamalar
- Tutamaklar, saplar ve yumuşak dokunuşlu üst kalıplamalar.
- Tamponlar, ayaklar, darbe emiciler ve koruyucu kapaklar.
- Sönümleme ve enerji emici kafes yapılar (MJF).
- Kablo gerilim gidericiler, rakorlar ve körükler.
- Orta düzey sıkıştırma gerektiren conta ve sızdırmazlık elemanları.
- Giyilebilir ürünler, kayışlar ve ayakkabı bileşenleri.
Uretyco'da TPU 95A nasıl belirtilir?
- 1Süreci seçin
Karmaşık veya kafes yapılı parçalar ve küçük seriler için MJF, düşük maliyetli prototipler için FDM, seri üretim ve üst kalıplama için enjeksiyon kalıplama.
- 2Sertliği ve kaliteyi belirtin
Varsayılan TPU 95A'dır; daha yumuşak sertlik, polieter tipi veya gıdayla temas ihtiyacını sipariş notlarında belirtin, tedarik durumu teklifte netleşir.
- 3Yük durumunu tanımlayın
Asistanın uyumsuzlukları işaretleyebilmesi için sıkıştırma, uzama, aşınma, sıcaklık ve kimyasalları not edin.
- 4Dosyaları ve notları yükleyin
Baskı için STL veya 3MF (FDM'de dolu mu iç dolgulu mu olacağını belirtin); kalıplama için STEP ve ayrım çizgisi ile giriş tercihini gösteren teknik resim.
Sık sorulan sorular
Shore 95A nasıl bir his verir?
Sıkıdır; ayakkabı topuğu gibi sert bir kauçuğa yakındır. İnce kesitler elle bükülür, kalın kesitler şeklini korur. Daha yumuşak parçalar için daha düşük Shore sertlikte bir kalite isteyin; basılı parçalarda yumuşaklık et kalınlığı, iç dolgu veya kafes tasarımıyla da ayarlanabilir.
TPU conta ve sızdırmazlık elemanı olarak kullanılabilir mi?
Düşük basınçlı, orta sıcaklıktaki contalar ve kapaklar için evet. TPU, özellikle sıcakken sürekli sıkıştırma altında kalıcı deformasyon aldığından, uzun süreli statik contalarda silikon veya kalıplanmış kauçuk daha iyidir. Basılı contaların sızdırmazlığını doğrulayın; buharla düzeltilmiş MJF yüzeyleri, baskı sonrası yüzeylere göre daha iyi sızdırmazlık sağlar.
TPU parçalar için MJF mi, FDM mi?
MJF; karmaşık geometri, kafes yapılar ve küçük seriler için tutarlı, destek yapısız parçalar sunar. FDM ise basit prototipler, ayaklar ve tamponlar için daha ucuzdur ve rijitliğin iç dolguyla ayarlanmasına izin verir. Parça her iki süreçle de üretilebiliyorsa Uretyco'nun teklif motoru ikisini karşılaştırabilir.
İlgili kaynaklar
- Sıvı Silikon Kauçuk (LSR)Contalar, yüksek sıcaklık ve uzun süreli sıkıştırma için.
- Dökme PoliüretanGeniş sertlik aralığında küçük partiler.
- PA12 (Naylon 12)TPU ile birlikte kullanılan rijit toz yatağı parçaları.
- MJF ve SLS için TasarımCidarlar, tahliye delikleri, geçmeler ve yüzey işlemleri.
- 3D BaskıFDM, SLA, SLS ve MJF arasında seçim.
- Enjeksiyon Kalıplama DFMEt kalınlığı, çıkma açısı, nervürler, girişler ve kalıp seçimi.
- Silikon KalıplamaYumuşak elastomer kalıplama yolları.
- Malzeme Seçim KılavuzuMalzeme adından değil, gereksinimden başlayın.
İlgili malzemeler
Aradığınızı bulamadınız mı? Üretim projeniz için ekibimizle iletişime geçin.







