Bakır C110 (UNS C11000, elektrolitik bakır, EN Cu-ETP / CW004A), en az %99,90 bakır ve bilinçli olarak bırakılmış yaklaşık %0,02–0,04 oksijen içerir. Gümüş dışındaki yaygın mühendislik metalleri arasında en yüksek elektrik ve ısı iletkenliğine sahiptir: en az %100 IACS ve yaklaşık 390 W/m·K.
Görevi akım veya ısı taşımak olan parçalar için seçin: baralar, terminaller, topraklama parçaları, kontaklar, ısı dağıtıcılar ve indüksiyon bobinleri. Zayıf yönleri düşük mukavemet, zayıf işlenebilirlik (yumuşak, yapışkan, çapak oluşturmaya yatkın) ve hızlı kararmadır. Oksijen içeriği nedeniyle hidrojenli ortamlar ve bazı sert lehimleme yöntemleri için de uygun değildir; bu durumlarda oksijensiz bakır gerekir. C110, CNC frezeleme ve tornalamanın yanı sıra Uretyco üzerinden sac metal için de sipariş edilebilir; bakırın 3D baskısı sık sorulan sorular bölümünde ele alınır.
Mekanik ve fiziksel özellikler
| Özellik | Tipik değer | Notlar |
|---|---|---|
| Elektrik iletkenliği | ≥ %100 IACS | ≈ 58 MS/m; iletken boyutlandırmasında referans değerdir. Soğuk şekillendirme iletkenliği yalnızca biraz düşürür. |
| Isı iletkenliği | ≈ 390 W/m·K | Alüminyum 6061'in yaklaşık 2,3 katı. |
| Çekme mukavemeti (Rm) | ≈ 220–360 MPa | Soğuk şekillendirmeyle artar: tavlanmış ≈ 220 MPa (R220), yarı sert ≈ 290 MPa (R290), sert ≥ 360 MPa (R360). |
| Akma dayanımı (Rp0,2) | ≈ 70–320 MPa | Tavlanmış ≈ 70 MPa; yarı sertten serte ≈ 250–320 MPa. |
| Kopma uzaması | ≈ %45 (tavlanmış) | Soğuk şekillendirmeyle belirgin şekilde düşer. |
| Sertlik | ≈ 40–120 HV | Tavlanmış ≈ 40–65 HV; sert durumda ≥ 110 HV. |
| Elastisite modülü | ≈ 115–117 GPa | Alüminyumun yaklaşık 1,7 katı, çeliğin yarısından biraz fazlası. |
| Yoğunluk | ≈ 8,9 g/cm³ | Alüminyumun ≈ 3,3 katı. |
| Isıl genleşme katsayısı | ≈ 17 µm/m·K | Paslanmaz 304'e benzer; çeliğin yaklaşık 1,4 katı. |
| İşlenebilirlik derecesi | ≈ %20 | C360 pirinç = %100 referansına göre; tellürlü bakır C145 ≈ %85. |
| Yumuşama | ≈ 200 °C'nin üzerinde | Sert durumlar yüksek sıcaklıkta mukavemet kaybeder; sert lehimleme parçayı tamamen tavlar. |
Tablodaki veriler oda sıcaklığı tipik değerleridir; mekanik özellikler malzeme durumuna (tavlanmıştan serte) ve ürün formuna çok bağlıdır. Hesaplarda ilgili standardın minimum değerlerini (ör. ASTM B152/B187, EN 13601/EN 1652) veya malzeme sertifikanızdaki değerleri kullanın.
C110 bakırın talaşlı işlenmesi
Saf bakır, iyi işlenmesi en zor yaygın metallerden biridir. Yumuşak ve sünek olduğu için takıma sıvanır, uzun şerit talaşlar oluşturur ve kalın çapak bırakır; bağlama kuvvetiyle de kolayca deforme olur. En iyi sonuçlar, pozitif talaş açılı, çok keskin ve parlatılmış takımlar, yüksek kesme hızları ve bol soğutma sıvısıyla elde edilir. Dikkat edilmesi gerekenler:
- Çapak: her kenarda ve delik çıkışında çapak bekleyin; kenar kırma belirtin ve elle çapak almanın maliyet eklediğini unutmayın. Uretyco'da varsayılan uygulama hafif çapak almadır.
- Bağlama ve ince kesitler: yumuşak bakır kolayca ezilir ve esner; ince, desteksiz duvarlardan kaçının ve bağlama izi olmaması gereken görünür veya kontak yüzeylerini işaretleyin. CNC Tasarım Kılavuzu bakıra özgü bir minimum et kalınlığı vermez; diğer metaller için verdiği 0,8–1,2 mm değerlerini alt sınır kabul edin ve ince detayları DFM bulgularında kontrol edin.
- İç köşeler: bakır küçük çaplı takımlara yüksek yük bindirir; iç köşe radyüslerini diğer metallerde olduğu gibi cep derinliğinin en az üçte biri kadar cömert tutun.
- Dişler: yumuşak bakırda kılavuzla açılan dişler kolayca sıyrılır ve soğuk kaynayabilir. Dişli elektrik bağlantılarında geçme cıvata, dişli burç veya C145 gibi temiz diş açılabilen bir otomat bakırı kullanın.
- Malzeme durumu: yarı sert (H02) çubuk, yumuşak tavlanmış malzemeye göre daha temiz işlenir; mukavemet veya bükülebilirlik önemliyse malzeme durumunu belirtin.
Toleranslar ve yüzey kalitesi
Uretyco, belirtilmemiş toleransları ISO 2768-mK olarak kabul eder; varsayılan işlenmiş yüzey, hafif çapak alınmış yaklaşık Ra 1,6–3,2 µm'dir. Kontak yüzeyleri, bara bağlantılarının düzlemselliği ve kaplanacak bölgeler, daha dar toleranslarla birlikte 2D teknik resimde tanımlanmalıdır. Bakır çeliğin yaklaşık 1,4 katı genleştiğinden büyük parçaları sabit bir sıcaklıkta ölçtürün. Kesin değerler teklifte ve siparişte netleşir.
Yüzey işlemi seçenekleri
Çıplak bakır hızla kararır ve parmak izi gösterir. Elektrik parçalarında kaplama görünüm için değil; temas direnci, lehimlenebilirlik ve korozyon koruması için seçilir.
| İşlem | Ne sağlar | C110 için notlar |
|---|---|---|
| İşlenmiş yüzey | En düşük maliyet, en iyi çıplak iletkenlik | Oksitlenir ve kararır; kontak yüzeylerini montajdan önce temizleyin. |
| Kalay kaplama | Lehimlenebilirlik, kararlı kontak, korozyon koruması | Baralar ve terminaller için yaygın yüzey işlemi; bakırın alüminyum iletkenlerle birleştiği yerlerde de kullanılır. |
| Gümüş kaplama | Düşük temas direnci, yüksek akımlı bağlantılar | Şalt cihazları ve yüksek akımlı kontaklar için. |
| Nikel kaplama | Aşınma ve korozyon bariyeri | Daha sert bir yüzey sağlar; altın kaplama için ara katmandır. |
| Nikel üzerine altın | Düşük temas kuvvetli, güvenilir sinyal kontakları | Yalnızca kontak bölgelerinde ince tabaka. |
| Parlatma ve şeffaf vernik | Dekoratif yüzey | Görünür parçalar için; vernik yalıtkan olduğundan elektrik kontak yüzeylerini maskeleyin. |
Kaplama kalınlığını ve uygulanacağı bölgeleri belirtin, elektrik teması için çıplak veya boyasız kalması gereken yüzeyleri işaretleyin ve ölçülerin kaplamadan önce mi sonra mı geçerli olduğunu yazın. Uretyco'nun Yüzey İşlemi Kılavuzu bakır için parlatma, vernik ve nikel veya gümüş kaplamayı listeler.
- Yüzey İşlemi KılavuzuKaplama seçenekleri ve teknik resimde gösterimi.
- Yüzey İşlemeSüreç özeti, maskeleme ve kalite notları.
Maliyet ve teslim süresi etkenleri
Genel bir kural olarak malzeme bir CNC teklifinin tipik olarak %10–30'unu, makine süresi %35–55'ini, yüzey işlemi ise %0–25'ini oluşturur. Bakır stok kilogram başına pahalıdır; hacimli baralarda malzeme payı bu aralığın üst sınırına çıkabilir, yavaş ve dikkatli işleme ile çapak alma ise süreyi ayrıca uzatır. Başlıca etkenler:
- Düz parçaları sacdan veya lamadan yapın: basit baralar ve terminaller, tamamen işlenmiş parçalara göre çoğu zaman kesilip bükülmüş sac olarak daha ucuzdur; iki yolu da karşılaştırın.
- Talaş hacmini azaltın: bitmiş şekle yakın standart lama veya yuvarlak çubuk ölçülerinden başlayın.
- Çapak ve görünüm: bakırda kenar kırma ve görünüm gereksinimleri elle yapılan iş demektir; bunları yalnızca gereken yerlerde uygulayın.
- Kaplama ve belgeler: kaplama ek bir işlem adımı ve parti süresi getirir. Malzeme sertifikası ve muayene raporları isteğe bağlıdır ve teslim süresini uzatabilir; bunları teklif aşamasında talep edin.
C110 ve yaygın alternatifleri
| Malzeme | İletkenlik (IACS) | İşlenebilirlik | Mukavemet | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|---|
| C110 (Cu-ETP) | ≥ %100 | ≈ %20 | Rm ≈ 220–360 MPa | Baralar, terminaller, ısı dağıtıcılar |
| C101/C102 (oksijensiz, Cu-OFE / Cu-OF) | ≥ %100 | ≈ %20 | Benzer | Hidrojenli lehimleme, vakum ve yüksek güvenilirlikli parçalar |
| C145 (tellürlü bakır) | ≈ %93 | ≈ %85 | Benzer | İşlenmiş kontaklar, konnektörler, EDM elektrotları |
| CuCrZr (C18150) | ≈ %75–80 | Orta | Rm ≈ 400 MPa veya üzeri (yaşlandırılmış) | Kaynak elektrotları, sıcak çalışan parçalar |
| Pirinç C360 | ≈ %26 | %100 | Rm ≈ 400 MPa | İşleme maliyetinin baskın olduğu konnektörler |
| Alüminyum 6061-T6 | ≈ %43 | İyi | Rm ≈ 310 MPa | Hafif baralar ve soğutucular |
Aynı iletkenlik için 6061-T6'dan bir iletken, bakırın yaklaşık 2,3 katı kesit gerektirir, ancak yine de daha hafiftir; 1350 veya 6101 gibi iletken alüminyum alaşımları daha iyi sonuç verir. Bir bakır parçada çok sayıda işlenmiş detay varsa olağan uzlaşma C145'tir.
C110 ne zaman seçilmemeli?
Hidrojenli sert lehimleme, hidrojen atmosferi veya yüksek vakum parçaları: ETP bakırdaki oksijen hidrojen gevrekliğine yol açar; oksijensiz C101 veya C102 kullanın. Çok sayıda diş ve ince detay içeren yoğun işlenmiş parçalar: C145'i ya da iletkenlik izin veriyorsa pirinci değerlendirin. Yapısal veya yüksek yüklü parçalar: bakır düşük mukavemetlidir ve sürünmeye uğrar; CuCrZr, pirinç, bronz veya çeliği değerlendirin. Yük altında sürekli sıcak çalışan parçalar: sert durumlar ≈ 200 °C'nin üzerinde yumuşar. Ağırlığa duyarlı iletkenler ve soğutucular: alüminyumu değerlendirin.
Tipik uygulamalar
- Baralar, akım taşıyan bağlantılar ve bara konnektörleri.
- Terminaller, kablo pabuçları ve topraklama parçaları.
- Genellikle kaplanmış şalt cihazı ve röle kontakları.
- Elektronik için ısı dağıtıcılar, soğuk plakalar ve soğutucu tabanları.
- İndüksiyon bobinleri ile RF ve EMI ekranlama bileşenleri.
- EDM (erozyon) elektrotları.
Uretyco'da C110 nasıl belirtilir?
- 1C110'u ve malzeme durumunu seçin
Çoğu işlenmiş parça için yarı sert durumu seçin; parça hidrojenle lehimlenecek veya vakumda kullanılacaksa oksijensiz C101/C102 belirtin.
- 2STEP dosyası ve 2D teknik resim yükleyin
Kontak yüzeylerini, kaplama bölgelerini ve kalınlığını, bağlantı düzlemselliğini ve ISO 2768-mK'den dar toleransları işaretleyin.
- 3Belgeleri teklif aşamasında isteyin
Malzeme sertifikası ve muayene raporları isteğe bağlıdır; iletkenliğin doğrulanması gerekiyorsa bunu üretimden önce belirtin.
Sık sorulan sorular
C110 ile C101 arasındaki fark nedir?
İkisi de ≈ %100 IACS iletkenliğe sahiptir. C110 (Cu-ETP) bir miktar oksijen içerir; bu onu daha ucuz yapar, ancak hidrojen ortamında ısıtıldığında, örneğin hidrojenli sert lehimlemede, gevrekleşmeye yol açar. C101 (Cu-OFE) ve C102 (Cu-OF) oksijensizdir, daha pahalıdır ve sert lehimlenen, kaynaklanan, vakumda çalışan ve yüksek güvenilirlik gerektiren parçalarda kullanılır.
C110'un Avrupa standartlarındaki karşılığı nedir?
Cu-ETP, malzeme numarası CW004A (çubuk ve lama için EN 13601, levha ve sac için EN 1652). Avrupa'da ve Türkiye'de standart elektrik bakırıdır ve baralar için lama olarak yaygın biçimde stoklanır.
C110 kaplama gerektirir mi?
Yapısal açıdan hayır; ancak güvenilir kalması gereken elektrik bağlantılarında neredeyse her zaman evet. Baralar ve terminaller için kalay, yüksek akımlı kontaklar için gümüş, aşınma ve sinyal kontakları için nikel veya altın varsayılan seçimdir. Kontak yüzeyleri temizlenip korunursa çıplak bakır bağlantılar da çalışır.
Bara için bakır mı, alüminyum mu?
Bakır belirli bir hacimde daha fazla akım taşır ve kompakt, güvenilir bağlantılar sağlar. Alüminyum daha hafiftir ve amper başına daha ucuzdur; ancak daha büyük kesit, özenli bağlantı tasarımı ve bakırla birleştiği yerde galvanik korozyona karşı koruma gerektirir. Kompakt montajlar için bakırı, uzun ve ağırlığa duyarlı hatlar için alüminyumu seçin.
Bakır 3D yazdırılabilir mi?
Evet, lazer toz yatağı füzyonuyla (DMLS veya SLM); ancak bu özel bir yöntemdir. Saf bakır, standart metal yazıcıların kullandığı kızılötesi lazer ışığının büyük bölümünü yansıtır ve ısıyı hızla uzaklaştırır; bu nedenle çok daha iyi soğurduğu yeşil veya mavi lazerlerle ya da yüksek güçlü kızılötesi lazerlerle basılır. Baskı hâlinde iletkenliği dövme C110'dan düşüktür; tavlama ısıl işlemi yoğun parçaların iletkenliğini C110'a yaklaştırır. CuCrZr daha kolay basılır ve daha mukavemetlidir; ancak tipik ≈ %70–80 IACS iletkenliğine yalnızca yaşlandırmadan sonra ulaşır. Baskı, talaşlı işlemeyle üretilemeyen iç soğutma kanallarına sahip indüksiyon bobinleri, ısı eşanjörleri ve soğutma plakaları için uygundur. Uygulanabilirlik, alaşım ve ısıl işlem teklifte netleşir.
İlgili kaynaklar
- Pirinç C360İşleme maliyeti baskınsa otomat pirinci.
- Pirinç C260Şekillendirilen parçalar için kurşunsuz pirinç.
- Alüminyum 6061-T6Daha hafif iletken ve soğutucu alternatifi.
- Sac Metal ve Lazer KesimSacdan kesilip bükülmüş baralar.
- Malzeme Seçim Kılavuzuİletkenlik, ağırlık ve maliyete göre seçim.
- CNC Tasarım KılavuzuToleranslar, et kalınlıkları, dişler ve bağlamalar.
- CNC İşlemeSüreç özeti, dosyalar ve maliyet etkenleri.
- Teknik Resimler ve Toleranslar2D teknik resimde neler yer almalı?
- Kalite Kontrolü ve MuayeneMuayene kapsamı, raporlar ve sertifikalar.
İlgili malzemeler
Aradığınızı bulamadınız mı? Üretim projeniz için ekibimizle iletişime geçin.






