Uretyco
Hemen üretin
Paslanmaz Çelik 304 (A2 / 1.4301)

Paslanmaz Çelik 304 (A2 / 1.4301)

Metaller
Paslanmaz304ÖstenitikGıdaya Uygun

Paslanmaz çelik 304 (1.4301 / A2) teknik referansı: tipik özellikler, CNC işleme notları, pasivasyon ve yüzey işlemleri, maliyet etkenleri ve 303, 316L, 17-4 PH ve 6061 ile karşılaştırma.

Paslanmaz çelik 304 (EN 1.4301, X5CrNi18-10; A2 veya 18/8 olarak da bilinir), yaklaşık %18 krom ve %8–10,5 nikel içeren östenitik bir krom-nikel çeliğidir. Varsayılan paslanmaz çeliktir: havada, tatlı suda ve çoğu gıda ve temizlik ortamında mükemmel korozyon direnci ile kriyojenik sıcaklıklara kadar yüksek tokluk sunar ve kaplama gerektirmez.

İşlenmiş bir parçanın yüzey işlemi olmadan temiz ve pasız kalması gerekiyorsa seçin: gıda ve içecek ekipmanları, laboratuvar ve tıbbi cihaz donanımları, muhafazalar ve bağlantı parçaları. İki sınırı vardır. Birincisi klorürlü ortamlardır (deniz suyu, yol tuzu, yüzme havuzları); bu ortamlarda 316L daha güvenli seçimdir. İkincisi işlenebilirliktir: 304 pekleşir, bu nedenle alüminyuma veya yumuşak çeliğe göre daha yavaş işlenir. 304, CNC frezeleme ve tornalamanın yanı sıra Uretyco üzerinden sac metal ve döküm için de sipariş edilebilir.

Mekanik ve fiziksel özellikler

ÖzellikTipik değerNotlar
Çekme mukavemeti (Rm)515–700 MPaMinimum 515 MPa (ASTM A240); EN 10088 aralığı ürün formuna göre ≈ 500–700 MPa.
Akma dayanımı (Rp0,2)≥ 205 MPaEN 10088 minimumları forma göre ≈ 190–230 MPa; tavlanmış çubukta tipik olarak ≈ 215–300 MPa, soğuk çekilmiş çubukta daha yüksek. 6061-T6'dan (276 MPa) düşüktür.
Kopma uzaması≥ %40Tipik olarak %50–60; çok sünek ve toktur.
Sertlik≈ 150–200 HBASTM A240'a göre tavlanmış durumda en fazla 201 HB (92 HRB); kesilen yüzey pekleşir.
Elastisite modülü193 GPaAlüminyumun yaklaşık 2,8 katı.
Yoğunluk7,9–8,0 g/cm³Alüminyumun ≈ 3 katı.
Isı iletkenliği16,2 W/m·K6061'in ≈ onda biri; ısı kesici kenarda birikir.
Isıl genleşme katsayısı17,3 µm/m·KKarbon çeliğinin yaklaşık 1,5 katı; çelik/paslanmaz montajlarda önemlidir.
Manyetik davranışTavlanmış hâlde manyetik değilSoğuk şekillendirme ve talaşlı işlemeden sonra hafif manyetiklik kazanır.
Oyuklanma direnci (PREN)≈ 18–20316L: ≈ 23–26.
Kullanım sıcaklığıKriyojenik sıcaklıklardan havada ≈ 870 °C'ye kadarAralıklı kullanımda oksidasyon sınırı; korozyon önemliyse 425–860 °C aralığında uzun süre bekletmeyin (sensitizasyon; 304L kullanın).
Tipik değerlerdir, tasarım değeri değildir

Tablodaki veriler, tavlanmış dövme 304 için oda sıcaklığı tipik değerleridir; mukavemet soğuk şekillendirme derecesine çok bağlıdır, bu nedenle soğuk çekilmiş çubuk levhadan çok daha mukavemetli olabilir. Hesaplarda ilgili standardın minimum değerlerini (ör. ASTM A240/A276, EN 10088-2/-3) veya malzeme sertifikanızdaki değerleri kullanın.

304 paslanmaz çeliğin talaşlı işlenmesi

304 yapışkan bir malzemedir ve hızla pekleşir: kesmek yerine sürtünen bir takım, bir sonraki pasoyu zorlaştıran sertleşmiş bir yüzey tabakası bırakır. Düşük ısı iletkenliği ısıyı kesici kenarda yoğunlaştırır. Rijit bağlama, keskin kaplamalı karbür takımlar, orta kesme hızları, sabit ilerleme ve bol soğutma sıvısı burada alüminyuma göre çok daha önemlidir. Dikkat edilmesi gerekenler:

  • Pekleşme: takımı yerinde bekletmekten, sürtünen hafif bitirme pasolarından ve deliğin sertleşmiş tabanını yeniden kesen gagalama çevrimlerinden kaçının. Takımı kesimde tutun ve talaş yükünü sabit koruyun.
  • İnce et kalınlıkları: CNC Tasarım Kılavuzu, paslanmaz 304 için pratik minimum et kalınlığını 1,2 mm, cep derinliğini ise açıklığın yaklaşık 3 katı olarak alır; bu, alüminyumdaki 0,8 mm ve 4:1 değerlerinden daha sıkıdır.
  • Talaş ve çapak: tornalama uzun, şerit hâlinde talaş üretir ve talaş kırıcı gerektirir; çapaklar da serttir. Çapak önemliyse kenar kırma belirtin; Uretyco'da varsayılan uygulama hafif çapak almadır.
  • Dişler: standart ölçüler (M2–M10) ve çapın 1,5–3 katı diş derinliği kullanın. Paslanmaz vida ile paslanmaz diş birbirine soğuk kaynayıp (galling) sıkışabilir; sık sökülüp takılan parçalarda yapışma önleyici macun, farklı malzemeden bağlantı elemanı veya dişli burç kullanın.
  • Otomat paslanmazı 303: yüksek adetli torna parçalarında 303 (1.4305), eklenen kükürt sayesinde çok daha hızlı işlenir; karşılığında korozyon direnci düşer ve kaynak kabiliyeti zayıftır. Sizin için uygunsa siparişte belirtin.

Toleranslar ve yüzey kalitesi

Uretyco, belirtilmemiş toleransları ISO 2768-mK olarak kabul eder; varsayılan işlenmiş yüzey, hafif çapak alınmış yaklaşık Ra 1,6–3,2 µm'dir. Daha dar toleranslar, daha düşük Ra değerleri ve geçmeler 2D teknik resim gerektirir ve yalnızca fonksiyonel yüzeylere verilmelidir. 304'te her dar tolerans, alüminyumdaki aynı ölçüye göre daha fazla makine süresine mal olur; bu nedenle dar toleransları geçme yüzeyleriyle sınırlayın. Kesin değerler teklifte ve siparişte netleşir.

Yüzey işlemi seçenekleri

304'ün korozyona dayanmak için kaplamaya ihtiyacı yoktur; bu nedenle yüzey işlemi esas olarak temizlik, görünüm ve talaşlı işlemeden sonra pasif tabakanın yeniden oluşturulmasıyla ilgilidir. Takımlardan, fikstürlerden veya çelik kumlama malzemesinden bulaşan demir parçacıkları yüzeyde paslanabilir ve parçanın korozyona uğradığı izlenimini verebilir.

İşlemNe sağlar304 için notlar
İşlenmiş yüzeyEn düşük maliyetTakım izleri görünen temiz, parlak metal; çoğu iç parça için yeterlidir.
PasivasyonPasif tabakayı yenilerASTM A967'ye göre asit işlemi serbest demiri giderir; ölçüleri değiştirmez. Korozif veya hijyenik ortamdaki parçalar için belirtin.
KumlamaHomojen mat görünümÇelik bilye değil, cam veya seramik bilye kullanılmalıdır; genellikle ardından pasivasyon uygulanır.
Fırçalanmış (satine) yüzeyHomojen, yönlü desenGörünür yüzeylerde yaygındır; desen yönünü teknik resimde belirtin.
ElektropolisajPürüzsüz, parlak, kolay temizlenen yüzeyBirkaç mikrometre malzeme kaldırır ve mikro tepeleri düzler; temizlenebilirliği ve korozyon direncini artırır. Hedef Ra değerini belirtin.
Ayna parlatmaOptik veya sızdırmazlık yüzeyleriRa ≈ 0,4 µm'nin altında; en pahalı yüzey işlemlerinden biridir.
Pasivasyonu açıkça belirtin

Pasivasyon otomatik olarak uygulanmaz. Parça ıslak, gıda veya tıbbi ortamda kullanılacaksa bu gereksinimi teknik resme yazın (örneğin "ASTM A967'ye göre pasivasyon") ve paslanmaz yüzeyleri çelik takımlardan, çelik tel fırçalardan ve çelik kumlama malzemesinden uzak tutun.

Maliyet ve teslim süresi etkenleri

Genel bir kural olarak malzeme bir CNC teklifinin tipik olarak %10–30'unu, makine süresi %35–55'ini, yüzey işlemi ise %0–25'ini oluşturur. 304'te asıl etken makine süresidir: daha yavaş kesme ve daha hızlı takım aşınması, aynı geometriyi alüminyuma göre belirgin şekilde daha pahalı hâle getirir. Başlıca etkenler:

  • Geometri: daha kalın duvarlar, daha büyük iç radyüsler ve daha sığ cepler, paslanmazda alüminyuma göre işleme süresini daha fazla kısaltır.
  • Bağlamalar: iki bağlamada işlenen bir parça, dört bağlama gerektirenin yaklaşık yarısına mal olur.
  • Stok ve kalite: 304 yaygın olarak stoklanır; Uretyco'nun paslanmaz karşılaştırması 316L'nin göreli maliyetini 304'ün yaklaşık 1,4 katı, 17-4 PH'ninkini yaklaşık 1,6 katı olarak verir. Stoktaki malzeme özel siparişe göre genellikle daha hızlıdır.
  • Yüzey işlemi ve belgeler: kumlama maliyete tipik olarak %5–10, ayna parlatma %50–150 ekler. Malzeme sertifikası ve muayene raporları isteğe bağlıdır ve teslim süresini uzatabilir; bunları teklif aşamasında talep edin.

304 ve yaygın alternatifleri

MalzemeMukavemetİşlenebilirlikKorozyonKaynaklanabilirlikGöreli maliyet
304Referans (Rm ≥ 515 MPa, Rp ≥ 205 MPa)Orta; pekleşirİç mekânda ve tatlı suda çok iyiMükemmel (kaynaklı parçalarda 304L)Referans
303Benzerİyi; otomat kalitesi304'ten düşükZayıfMalzeme benzer, işleme daha hızlı
316LBiraz daha düşük (Rm ≥ 485 MPa)Orta; 304'ten daha yapışkanDaha iyi; klorüre dayanıklıMükemmel≈ 1,4 kat
17-4 PH≈ 2 kat veya daha fazla (duruma göre Rm ≈ 1000–1300 MPa)Ortaİyi, 316L'nin altındaİyi, kaynak sonrası ısıl işlemle≈ 1,6 kat
6061-T6 + eloksalRm daha düşük (≈ 310 MPa), akma daha yüksek (276 MPa)İyiİyiİyi; kaynak bölgesi yumuşarDaha düşük

Korozyon direncinden çok ağırlık önemliyse eloksallı 6061-T6 üçte bir ağırlıktadır ve çok daha hızlı işlenir; mukavemet önemliyse 17-4 PH, tavlanmış 304'ün yaklaşık beş katı akma dayanımına ulaşır. Klorür bulunan her ortamda 304 yerine 316L seçin.

304 ne zaman seçilmemeli?

Uygun olmadığı tipik durumlar

Deniz suyu, sıçrama bölgeleri, yol tuzu, yüzme havuzları veya klorürlü temizlik maddeleri: 304'te oyuklanma ve aralık korozyonu görülür; 316L kullanın. Korozif ortamdaki kaynaklı montajlar: sensitizasyonu önlemek için 304L belirtin. Yüksek mukavemet, sertlik veya aşınma direnci: 304 ısıl işlemle sertleştirilemez; 17-4 PH veya 4140'ı değerlendirin. Ağırlığın kritik olduğu parçalar: 6061-T6 veya 7075-T6'yı değerlendirin. İşleme maliyetinin baskın, korozyon koşullarının hafif olduğu yüksek adetli torna parçaları: 303'ü değerlendirin.

Tipik uygulamalar

  • Gıda, içecek ve süt işleme ekipmanı bileşenleri.
  • Laboratuvar, ilaç ve tıbbi cihaz donanımları (implant dışı).
  • İç mekân ve tatlı su ortamları için muhafazalar, paneller ve bağlantı parçaları.
  • Paslanmaması gereken miller, pimler, burçlar ve mesafe parçaları.
  • Su ve hafif kimyasallar için valf, pompa ve akışkan taşıma parçaları.
  • Fırçalanmış veya parlatılmış yüzeyli mimari ve tüketici ürünü donanımları.

Uretyco'da 304 nasıl belirtilir?

  1. 1
    304'ü ve yüzey işlemini seçin

    Islak, gıda veya tıbbi ortamlar için pasivasyon ekleyin; kaynaklı parçalar için 304L'yi, otomat kalitesi uygunsa 303'ü not edin.

  2. 2
    STEP dosyası ve 2D teknik resim yükleyin

    ISO 2768-mK'den dar toleranslar, dişler, Ra değerleri, desen yönü veya GD&T için gereklidir.

  3. 3
    Belgeleri teklif aşamasında isteyin

    Malzeme sertifikası ve muayene raporları isteğe bağlıdır; bunları sevkiyattan sonra değil, üretimden önce talep edin.

Sık sorulan sorular

304 ile 304L arasındaki fark nedir?

304L (1.4307), %0,07–0,08 yerine en fazla %0,03 karbon içerir; bu nedenle kaynak sırasında sensitizasyona uğramaz. Kâğıt üzerinde biraz daha düşük mukavemetlidir. Birçok üretici 304/304L çift sertifikalı malzeme tedarik eder; yine de parça kaynaklanacaksa teknik resimde 304L belirtin.

304 manyetik mi?

Tavlanmış 304 pratikte manyetik değildir. Soğuk şekillendirme ve talaşlı işleme yüzey yapısının bir kısmını dönüştürebilir; bu nedenle işlenmiş veya bükülmüş 304 parçalar mıknatısı hafifçe çekebilir. Bu, malzemenin yanlış olduğu anlamına gelmez. Düşük manyetik geçirgenlik bir gereksinimse bunu belirtin ve yapısı daha kararlı olan 316L'yi değerlendirin.

304 gıdayla temas için uygun mu?

304, gıda ve içecek ekipmanlarında en yaygın kullanılan paslanmaz çeliklerden biridir. Ancak gıdayla temasa uygunluk; yüzey kalitesine, temizlenebilirliğe ve pazarınızdaki mevzuata da bağlıdır. Bu nedenle kullanım amacını ve gereken yüzey işlemini (örneğin pasivasyon veya elektropolisaj) siparişte belirtin. Malzeme sertifikası teklif aşamasında talep edilebilir.

A2, 1.4301 ve 18/8 ne anlama gelir?

Hepsi aynı malzeme ailesini tanımlar. 1.4301 (X5CrNi18-10) EN malzeme numarasıdır, A2 bağlantı elemanlarında kullanılan paslanmaz çelik gösterimidir (ISO 3506), 18/8 ise nominal krom ve nikel içeriğini ifade eder. AISI/ASTM 304 ile EN 1.4301 birbirine çok yakındır ancak aynı değildir; sertifikalı parçalarda ikameyi önceden onaylatın.

İlgili malzemeler

Metaller

Paslanmaz 316L

304'e göre klorüre karşı çok daha dayanıklı, molibden alaşımlı, düşük karbonlu östenitik paslanmaz çelik. Deniz donanımları, ilaç ve proses ekipmanları ile korozif ortamdaki kaynaklı parçalar için standart kalite.

Metaller

Paslanmaz 17-4 PH

Çökelme sertleşmeli martenzitik paslanmaz çelik: Durum A'da işlenir, ardından düşük sıcaklıkta yaşlandırılarak çok az çarpılmayla 930–1310 MPa'ya ulaşır. 304 veya 316L'den çok daha mukavemetlidir; korozyon direnci ise genel olarak 304 ile karşılaştırılabilir.

Metaller

Alüminyum 6061-T6

İyi işlenebilirliği, yüksek eloksal kalitesi ve korozyon direnciyle öne çıkan, kaynaklanabilir ve çok yönlü alüminyum alaşımı. En yaygın CNC malzemelerinden biri.

Metaller

Alüminyum 7075-T6

6061-T6'nın yaklaşık 1,7–1,8 katı mukavemete sahip, yüksek mukavemetli Al-Zn-Mg-Cu alaşımı. Çok iyi işlenir, ancak koruyucu yüzey işlemi gerektirir ve kaynağa uygun değildir. Mukavemet/ağırlık oranının en kritik olduğu parçalar için doğru seçim.

Metaller

Çelik 1018

Kolay işlenen, kolay kaynaklanan ve düşük maliyetli, az karbonlu yumuşak çelik. Braketler, fikstürler, pimler ve prototipler için varsayılan çelik; tek şartı bir yüzey işlemidir, çünkü çıplak 1018 paslanır.

Metaller

Çelik 4140

Genellikle 28–32 HRC'ye ıslah edilmiş hâlde işlenen krom-molibden alaşımlı çelik. Yumuşak çeliğin yaklaşık iki katı mukavemet, iyi tokluk ve aşınma direnci sunar; daha da sertleştirilebilir. Paslanmaya karşı kaplama gerektirir.

Bu sayfa yardımcı oldu mu?

Aradığınızı bulamadınız mı? Üretim projeniz için ekibimizle iletişime geçin.

Ekibimizle iletişim