Alüminyum 3003-H14 (EN AW-3003, AlMn1Cu), yaklaşık %1,2 mangan içeren ve ısıl işlemle sertleştirilemeyen bir alaşımdır. Mangan, şekillendirilebilirliği, kaynaklanabilirliği ve korozyon direncini korurken alaşımı ticari saflıktaki alüminyumdan yaklaşık %20 daha mukavemetli yapar. H14, pekleştirilmiş yarı sert durumu ifade eder.
Az yük taşıyan şekillendirilmiş sac parçalar için doğru seçimdir: dekoratif ve mimari paneller, mutfak ve endüstriyel mutfak ekipmanları, HVAC kanalları, kapaklar ve süs profilleri. Düşük geri esnemeyle kolayca bükülür, kenet ve katlama (hem) yapılır. Bükümlü parça aynı zamanda yük taşıyacak veya deniz suyuna dayanacaksa daha mukavemetli seçenek 5052-H32'dir.
Mekanik ve fiziksel özellikler
| Özellik | Tipik değer | Notlar |
|---|---|---|
| Çekme mukavemeti (Rm) | 150 MPa | Standart aralık ≈ 140–180 MPa (ASTM B209). |
| Akma dayanımı (Rp0,2) | 145 MPa | Standart minimum değer ≈ 115 MPa. H14 durumunda akma dayanımı çekme mukavemetine yakındır. |
| Kopma uzaması | %8–16 | 1,6 mm sacda ≈ %8; daha kalın saclarda ve daha yumuşak durumlarda daha yüksektir. |
| Sertlik | 40 HB | Yumuşak yüzey; kolay ezilir ve çizilir. |
| Elastisite modülü | 69 GPa | Çeliğin yaklaşık üçte biri; büyük düz paneller flanş veya nervür gerektirir. |
| Yorulma dayanımı | ≈ 62 MPa | Dönen eğme deneyi, 5 × 10⁸ çevrim; 5052-H32'nin yaklaşık yarısı. |
| Yoğunluk | 2,73 g/cm³ | Çeliğin yaklaşık üçte biri. |
| Isı iletkenliği | 159 W/m·K | Isı eşanjörü kanatçıkları ve pişirme kapları için uygundur. |
| Isıl genleşme katsayısı | 23,2 µm/m·K | 20–100 °C; çeliğin yaklaşık iki katı. |
| Elektrik iletkenliği | ≈ %41 IACS | Çıplak veya dönüşüm kaplamalı yüzeyler iletken kalır. |
Tablodaki veriler, 3003-H14 sac için el kitaplarında yayımlanan oda sıcaklığı tipik değerleridir; gerçek değerler kalınlığa ve üreticiye göre değişir. Yapısal hesaplarda ilgili standardın minimum değerlerini (ör. ASTM B209, EN 485-2) veya malzeme sertifikanızdaki değerleri kullanın.
3003-H14'ün lazer kesimi ve bükümü
3003 kolay kesilir ve bükülür; sorunların çoğu çatlamadan değil, yumuşaklığından kaynaklanır. Uretyco'nun sac metal kılavuzundaki K faktörü tablosunda yer almaz; kılavuz, genel 0,44 K faktörünün alüminyumda yakın sonuç verdiğini belirtir ve 5052 için verdiği değerler (sac kalınlığına eşit iç yarıçap, K ≈ 0,40–0,43) mantıklı bir başlangıç noktasıdır. Uygulanacak kurallar:
- Büküm yarıçapı: ince 3003-H14 çoğu zaman kalınlığından daha dar yarıçapla bükülebilir; ancak tedarikçi daha küçük bir değeri onaylamadıkça iç yarıçapı sac kalınlığına eşit tasarlayın. K faktörünü tedarikçi geri bildirimine göre düzeltin.
- Delikler ve kenarlar: delik çapı en az sac kalınlığı kadar olmalı; kenara en az 2 kat, büküm teğet çizgisine en az 3 kat sac kalınlığı mesafe bırakın.
- Bükümler ve rahatlatma kesikleri: komşu bükümler arasında 6 kat sac kalınlığı artı büküm yarıçapları kadar mesafe bırakın; bükümün kenarla buluştuğu yerlere en az 1 kat kalınlık genişliğinde ve 1,5 kat kalınlık derinliğinde rahatlatma kesiği ekleyin.
- Rijitlik: düşük akma dayanımı nedeniyle büyük düz paneller kolay ezilir ve göbek atar. Sacı kalınlaştırmak yerine dönüş flanşı, katlama veya takviye nervürü ekleyin.
- Kozmetik yüzeyler: yumuşak yüzey kesim, büküm ve taşıma sırasında iz alır. Görünür yüzü belirtin ve imalat süresince koruyucu filmin sacın üzerinde kalıp kalamayacağını sorun.
Toleranslar ve yüzey
Uretyco'nun sac metal kılavuzu şu ulaşılabilir değerleri verir: lazerle kesilen kenar boylarında ve delik çaplarında ±0,10 mm (geçme delikleri matkapla açılır), büküm açısında standart ±1°, talep üzerine ±0,5°, büküm sonrası delik konumunda varsayılan ±0,5 mm ve 300 mm'den uzun parçalarda 1–2 mm'ye varan olası çarpılma. İnce ve yumuşak 3003 paneller bu çarpılmaya özellikle yatkındır; düzlemsellik toleransını yalnızca gerçekten gereken yerlerde verin. Lazer kesim kenarları hafif oksitlidir; parça elle tutulacaksa çapak alma isteyin. Kesin değerler teklifte ve siparişte netleşir.
Yüzey işlemi seçenekleri
3003 çoğunlukla çıplak, fırçalanmış, boyalı veya toz boyalı olarak kullanılır. Koruma amaçlı eloksallanabilir; ancak mangan içeriği nedeniyle 6061'e veya 5005 gibi eloksal kalitesindeki saclara göre daha gri ve daha az homojen bir ton verir.
| İşlem | Ne sağlar | 3003-H14 için notlar |
|---|---|---|
| Hadde yüzeyi, çapağı alınmış | En düşük maliyet | Koruyucu oksit tabakası oluşturur; hadde ve taşıma izleri görünür kalır. |
| Fırçalanmış (satine) | Homojen doğrusal desen | Mutfak ve dekoratif panellerde yaygındır; desen yönünü belirtin. |
| Eloksal Tip II | Korozyon koruması | Dekoratif değil koruyucu amaçlıdır; boyalı renkler 6061'e göre daha az homojen görünür. |
| Kromat dönüşüm kaplama | Korozyon koruması, boya altı | Kalınlık artışı ihmal edilebilir; yüzey iletken kalır. |
| Toz boya veya yaş boya | Renk, dayanıklı kaplama | Dönüşüm kaplaması üzerine ≈ 60–100 µm toz boya; renkli panellerde olağan tercih. |
Büküm ve katlamaları eloksal veya toz boyadan önce yaptırın; ölçülerin yüzey işleminden önce mi sonra mı geçerli olduğunu belirtin. Eloksallı dekoratif paneller için 3003 yerine 5005 gibi eloksal kalitesinde bir alaşım isteyin.
- Yüzey İşlemi KılavuzuEloksal tipleri, kaplamalar ve teknik resimde gösterimi.
- Yüzey İşlemeSüreç özeti, maskeleme ve kalite notları.
Maliyet ve teslim süresi etkenleri
Her sac parçada olduğu gibi işçilik alaşımdan daha belirleyicidir. Uretyco'nun sac metal rehberi şu etkenleri öne çıkarır:
- Kesim: sac kalınlığı, levha ölçüsü, kesim uzunluğu, delme (piercing) sayısı, çok küçük delikler ve yerleşim (nesting) verimi.
- Şekillendirme: büküm ve katlama sayısı ve karmaşıklığı, takım değişimleri; büküm, düz kesime göre hazırlık, takım, sıralama planlaması ve muayene ekler.
- Yüzey işlemi ve kozmetik: fırçalama, boya rengi, maskeleme ve kozmetik kabul kriterleri teslim süresini imalattan daha fazla etkileyebilir.
- Bulunabilirlik: Uretyco'nun sac metal sayfası tipik alüminyum sac olarak 5052, 5754 ve 6061'i listeler. 3003 kolay bulunamıyorsa, sipariş notlarında onaylı bir eşdeğere izin vermek tedarikçi eşleştirmesini hızlandırabilir.
3003-H14 ve yaygın sac alternatifleri
| Malzeme | Mukavemet | Şekillendirilebilirlik | Korozyon | Kaynaklanabilirlik | Göreli maliyet |
|---|---|---|---|---|---|
| 3003-H14 | Referans (Rm ≈ 150 MPa) | Mükemmel | İyi | Mükemmel | Referans |
| 5052-H32 | Daha yüksek (Rm ≈ 230 MPa) | İyi; iç yarıçap = sac kalınlığı | Çok iyi, deniz ortamı dahil | Çok iyi | Benzer veya daha yüksek |
| 1050A-H14 | Daha düşük (Rm ≈ 105–145 MPa) | Mükemmel | Çok iyi | Mükemmel | Benzer |
| Galvanizli çelik DX51D | Daha yüksek (Rm ≈ 270–500 MPa) | İyi | Çinko sağlam kaldıkça iyi; kesim kenarları açıkta | İyi; çinko dumanına karşı önlem gerekir | Daha düşük |
| Paslanmaz 304 | Çok daha yüksek (Rm ≈ 515 MPa) | İyi; geri esneme daha fazla | Mükemmel | Mükemmel | Daha yüksek |
Çoğu muhafaza ve brakette 5052-H32 çok az daha pahalıdır ve yaklaşık bir buçuk kat daha mukavemetlidir; bu nedenle 3003, ağırlıklı olarak şekillendirme, görünüm veya ısı iletkenliğinin öncelikli olduğu yerlerde anlamlıdır. Yoğun temizlik, darbe veya aşınmaya maruz kalan endüstriyel mutfak ekipmanlarında yerini paslanmaz 304 alır.
3003-H14 ne zaman seçilmemeli?
Yük taşıyan braketler, çerçeveler veya bağlantı parçaları: mukavemet düşüktür; 5052-H32 veya çelik kullanın. Deniz suyuna daldırma veya sıçrama bölgeleri: 5052 kullanın. Hassas talaşlı işlenmiş parçalar: 3003 yumuşaktır ve yapışkan talaş verir. Dekoratif renkli eloksal: eloksal kalitesinde bir alaşım kullanın. Korumasız tekme panelleri gibi kullanımda ezilmemesi gereken parçalar.
Tipik uygulamalar
- Dekoratif mimari paneller, cephe süs profilleri ve tabelalar.
- Mutfak, pişirme kapları ve endüstriyel mutfak ekipmanı panelleri.
- HVAC kanalları, davlumbazlar ve havalandırma parçaları.
- Isı eşanjörü kanatçıkları ve gövdeleri.
- Hafif hizmet kapakları, muhafazalar ve süs parçaları.
- Depolama kapları ve hafif tanklar.
Uretyco'da 3003-H14 nasıl belirtilir?
- 13003-H14'ü, kalınlığı ve yüzey işlemini seçin
Standart bir kalınlık kullanın; mukavemet ve korozyon açısından uygunsa 5052 veya 5754 gibi kabul edilebilir eşdeğerleri not edin.
- 2DXF, STEP ve teknik resim yükleyin
Düz parçalar için 1:1 ölçekli DXF; bükümlü parçalar için şekillendirilmiş parçanın STEP dosyası ve büküm yönü, iç yarıçap, görünür yüz ve hadde yönünü gösteren PDF teknik resim.
- 3Kozmetik kabul kriterlerini tanımlayın
Görünür yüzleri, fırçalama yönünü, boya rengini ve kabul edilebilir izleri sipariş öncesinde belirtin; sertifika ve muayene raporları teklif aşamasında isteğe bağlı olarak eklenir.
Sık sorulan sorular
Bükümlü bir muhafaza için 3003 mü, 5052 mi?
Genellikle 5052-H32: kalınlığına eşit iç yarıçapla bükülür, yaklaşık bir buçuk kat daha mukavemetlidir ve deniz ortamına daha iyi dayanır. Paneller yoğun şekilde şekillendirilecek veya katlanacaksa, ağırlıklı olarak dekoratifse ya da daha yüksek ısı iletkenliği işe yarıyorsa 3003'ü seçin.
3003'ün Avrupa standartlarındaki karşılığı nedir?
EN AW-3003; kimyasal gösterimi EN AW-AlMn1Cu (eski malzeme numarası 3.0517). H14, EN 515'te de aynı anlama gelir. Sertifikalı parça siparişinden önce, örneğin 3103 veya 3105 sacla yapılacak her ikameyi onaylatın.
3003 kaynaklanabilir veya sert lehimlenebilir mi?
Evet. Genellikle 4043 ilave telle TIG veya MIG kaynağıyla çok iyi kaynaklanır; ısı eşanjörü gibi sert lehimli montajlarda da yaygın kullanılan bir alaşımdır. Kaynak, H14 pekleşmesini yerel olarak giderir; kaynak bölgesi tavlanmış durum mukavemetine düşer.
3003 gıda ekipmanına uygun mu?
Pişirme kapları ve endüstriyel mutfak panelleri için uzun süredir kullanılan bir alaşımdır. Belirli bir gıda temaslı parçaya uygunluğu ise alaşım spesifikasyonuna, yüzey işlemine ve kullanım koşullarına bağlıdır; asitli veya tuzlu gıdalar çıplak alüminyuma zarar verir. Gereksinimi sipariş notlarında belirtin; yoğun temizlik veya aşınma söz konusuysa paslanmaz 304 daha güvenli bir seçimdir.
İlgili kaynaklar
- Sac Metal Tasarım KılavuzuBüküm yarıçapları, K faktörleri, delik kuralları ve temiz DXF.
- Sac Metal ve Lazer KesimSüreç özeti, dosyalar, toleranslar ve maliyet etkenleri.
- Lazer Kesim için DXF DosyalarıTemiz bir açınım nasıl hazırlanır?
- Alüminyum 5052-H32Bükümlü ve denizcilik parçaları için daha mukavemetli sac alaşımı.
- Galvanizli ÇelikDaha düşük maliyetli, çinko korumalı çelik sac.
- Paslanmaz Çelik 304Hijyenik, aşınmaya dayanıklı sac.
- Daha Düşük Maliyet için TasarımStandart kalınlıklar, daha az büküm, daha basit yüzey işlemleri.
- Teknik Resimler ve Toleranslar2D teknik resimde neler yer almalı?
İlgili malzemeler
Aradığınızı bulamadınız mı? Üretim projeniz için ekibimizle iletişime geçin.







